Older blog entries for pusakat (starting at number 27)

I am slowly getting drawn into being involved in the International Open Source Network. It was something that I had known would happen sooner or later, that the UN or one of its agencies, in this case, the UNDP-APDP, would pick up on Free and Open Source Software and its benefits and champion it. And here and now, UP Manila wins the bid as IOSN ASEAN+3 regional node, placing it a bit closer to home.

If all goes well in the next couple of weeks and months, I may be travelling in and out of the country a few times this year to attend training, workshops, conferences and the like.

Eloy Marcelo will be tapping me as an LPI trainer for UPM, which works well with what I want to be able to do, to teach and mentor budding Linux Systems Administrators. Of course, as part of IOSN, it will mean a wider reach now.

There's also a lot of possible collaboration to work on with folk in the ASEAN+3 region, but that needs to be explored further in order to find out what I can be involved in. Since I am already working in translation, that might be my focus.

We'll see how it goes.

Mga kinakailangan sa pagsasalin:

1) Diksiyonaryo - mahalagang gamitin ito sa pagsasalin dahil hanggang sa maaari ay lahat ng ginagamit na mga salita sa pagsalin ay nasa diksiyonaryo. Kung mayroon man nagamit na salita sa salin na wala sa diksiyonaryo ay mainam na ipaalam sa nagsalin upang maiwasto ito.

2) Oras - ang pagsasalin ay gawain na nangangailangan ng oras para sa pagsalin, pag-aaral, pagbasa ng ibang mga teksto, pagwawasto ng mga maling salin, at iba pang mga gawain upang mapahusay ang salin. Ang pagsasalin ng F/OSS ay isang nagpapatuloy na gawain.

3) Computer - dahil ito rin ang kasangkapan na siyang ginagamit para makapaglimbag ng mga salin, napakahalaga na ang nagsasalin ay may magagamit na computer kung saan maaaring magsalin at masubukan ang naisalin na na mga programa.

4) Internet access - upang makalahok sa pagsasalin ng pangkat sa pamamagitan ng launchpad, kinakailangan ng akses sa Internet. Sa pamamagitan din nito ay naipapadala ang mga panibagong salin, mga pagsusuri, mga komento at ibang feedback tungkol sa mga naisalin na.

5) Kaalaman sa Ingles at Filipino - kinakailangan din ng kabihasnan sa wikang Ingles at Filipino upang maisalin ang mga mensahe mula sa Ingles patungong Filipino.

Hindi ito lubusang kumpleto, ngunit maaaring makatulong ito sa paglagom ko ng mga maaaring pag-usapan tungkol sa pagsasalin ng programang pang-computer.

~~~

Nag-usap kami ni Jerome kagabi at nabanggit ko sa kanya na balak kong magtanong sa IOSN ASEAN+3, na ang sentro ay nasa UPM ngayon, kung maaaring pondohan ang pagtitipon ng mga interesado sa pagsasalin ng F/OSS. Magaanyaya ako ng ilan sa mga kabilang sa debian-tl, at ilan sa mga kakilala kong nagsasalin ng Debian sa wikang ASEAN+3, katulad ni Clytie Sidall ng Australia para sa Vietnamese, upang mapag-usapan ang mga suliranin at mga maaaring hakbang na magagawa para maisulong ang pagsasalin ng F/OSS.

~~~

Mungkahing pagsalin: save = imbak

Jerome Gotangco wrote recently in his blog that he's translating Jokosher into Tagalog (and later Filipino) using Rosetta.

This is a good track to take if you are interested in getting more applications translated into your language of choice.

Choose an application that you like using, use often, and that you are familiar with.
Work on translating the interface of that application. It will involve some studying because a haphazard translation will indeed look funny.

Choose an application with a workable number of messages to translate. This will make your target of translating it more attainable. Otherwise, it will be a daunting task. Set aside time to work on translating a handful of messages everyday maybe.

Using Rosetta to leverage team translation is useful. The web-based interface makes it simple for anyone who is interested in contributing translation work to get involved. It helps make everyone else on the team aware of what others have contributed in the translations.

However, set some objectives for yourself before you start translating. This will help temper your self-criticism of your translation. Remember that translating free and open source programs is slightly different from translating a book or a poem in that f/oss programs usually get updated a lot, thus, you may have to work on updates of your translations from time to time. This means that your translation work is not set in stone. You are free to revise and improve your translation, in much the same way that the program itself is being developed. Your translation can also be the basis for other translators work.

Review the results of your translation if you can, by downloading the .po file and compiling it and then running the program with your locale set up properly. You will be able to see if your translation works only when you run the program in your language. Otherwise, you will be beset with strings that do not make sense because they were translated without understanding the context that they appear in.

By the way, our friends who helped translate Mandrake Linux to Tagalog/Filipino did a fairly good job translating XMMS. It wasn't a perfect 100% translation, but it is pretty close. Kudos to Arys and Renoir Deloso for their translation.

Nagpadala ako ng wishlist bugreport (Bug#383039) para sa Tagalog translation file ng samba. May 31 na naisalin akong mensahe para sa samba.

Ang Tagalog ay 100% na sa una, pangalawa at pang-apat na antas kapag natanggap na ang talaksang ito. Sa pangatlong antas, kailangan kong maisalin ang xserver-xorg na may 134 na mensahe, 13 na ang naisalin ko, 120 pa ang kailangang maisalin.

Makikita ang mga estadistika sa http://d-i.alioth.debian.org/l10n-stats, at sa http://tl.linux.org.ph/tl.stats.txt

Natapos ko ang pagsulong ng update ng shadow. Ipinadala ko ito kaagad kay Tomasz, bagamat medyo huli na dahil nakapag-release na siya ng bagong bersiyon ng shadow.

May mga programa katulad nito na ginagamit ng lahat ng pamudmod ng Linux at kung hindi ako nagkakamali, may mga ibang F/OSS na OS na gumagamit din nito. Sinisikap kong maisalin ang mga ito dahil mas-malawak ang sakop ng makikinabang sa ginagawa ko.

Medyo low-level ang ibang mga programa, pero sila ang lamang-loob ng sistema. Gamit ang mga ito ng halos lahat, kahit hindi nila alam. Kaya't kabilang ang mga ito kadalasan sa system software.

Halimbawa na lamang nito ang programang "passwd", na siyang bahagi ng shadow. Lahat ng gumagamit ng sistema ay minsan sa kanilang buhay ay magpapalit ng kanilang kontrasenyas, o sa paglikha pa lamang ng kanilang account ay gagamitin ng tagapamahala ang mga kabilang na mga programa sa shadow upang maluklok ang account na maayos.

Mayroon bang pamudmod ng Linux na hindi gumagamit ng shadow?

Sa gawaing pagsasalin, napakahalaga ng DIKSIYONARYO. Kahit isa lamang na diksiyonaryo ang gamit niyo, nakakatulong ito. Mas-mabuti kung higit pa dito ang bilang ng inyong magagamit.

Inirerekomenda ko na gamitin ang UP Diksiyonaryong Filipino dahil ito ay hindi limitado sa Tagalog lamang. Dahil ang layuning malawakan ay maisalin ang F/OSS sa wikang Filipino, isa itong malaking hakbang patungo dito.

Sa pagsusuri ng mga salitang ginagamit sa naisalin na, ang diksiyonaryo ay nakakatulong na mahimay ang mga salitang hindi wasto ang paggamit, mga salitang gawa-gawa lamang, mga salitang may mas-mahusay na gamitin, at iba pang gabay sa pagsalin.

Sa pag-gamit niyo ng mga software na may salin na sa Tagalog, kung may mapuna kayo na mali o maitutugmang pagsalin, magpadala lamang ng inyong mga komento sa pamamagitan ng email sa debian-tl@banwa.upm.edu.ph.

Kamakailan lang ay nasubukan kong ipatakbo ang Ubuntu Dapper installer sa qemu. Dahil may opsiyon ito na magluklok na gamit ang wikang Tagalog, tiningnan ko kung maayos ang pagkakasalin. Hindi na kagulat-gulat na gumamit ng software na may Tagalog o Filipino na mga mensahe. Ngunit mas lalo na itong mapapahusay kung sisikapin na isulong ang pagsasalin, suriin ang mga naisalin na, magbigay puri o puna tungkol sa mga pagsasalin.

Magsusulat muli ako tungkol dito sa ibang pagkakataon.

Pinag-iisipan ko kung mag-uupgrade na ako mula Breezy patungong Dapper sa iBook G4 na gamit ko ngayon. Ngunit may ilang mga balakid sa pagsulong nito.

Unang-una, walang mabigat na dahilan para mag-upgrade. Maayos naman ang takbo ng Breezy sa iBook ko, at wala naman akong kakulangan na nakikita dito. Siguro kung may mapansin akong panibagong software na talagang kailangan ko na mayroon sa Dapper na wala sa Breezy ay may timbang ito sa pag-upgrade.

Bukod dito, matagal masyado para sa akin na mag-upgrade mula dito sa bahay dahil naka-dialup lang ako. Bihira na nga akong madayo sa opisina kung saan may 4Mbps link akong magagamit, at sa mga pagkakataong iyon, wala akong panahon na mag-upgrade. Nauubos ang oras ko sa trabaho, meeting at walang panahon akong naiuukol sa pag-upgrade.

Mayroon ba kayong naisip na katwiran para mag-upgrade na ako?

Natapos ko ang pagsalin ng tasksel sa Debian, at siguro ay susulong muli ang ranggo ng TL sa http://d-i.alioth.debian.org/l10n-stats/translation-status.html.

Kumpleto na ang salin sa unang antas, at siguro, sa pagbasa ninyo nito, ay kumpleto na rin ang salin sa pangalawang antas.

Tiningnan ko ang pangatlong antas at HAY!!! may dalawang pakete sa antas na ito na hindi pa naisasalin!

Hmmm... teka... naumpisahan ko na ang pagsalin ng xserver-xorg ngunit nahinto ito sa 5 lamang na naisalin at 156 na hindi pa naisalin na mga mensahe.

Nagpadala ako ng update ng salin ko ng menu-sections at tinanggap ito bilang Bug#382337.

May isang malabong salin sa d-i at nag-update ako nito. Kumpleto na muli ang d-i tl.

Binabalikan ko ang pagsalin ng dpkg. Sa ngayon ay may 673 na naisalin na, 116 na malabo ang pagkasalin, at 127 na hindi pa naisalin na mga mensahe.

Maliban sa may ibang malaking gawain ako ngayon, balak kong matapos ang pagsalin nito ngayong araw. Kung may oras mamaya ay gagawin ko din ang pagsusuri nito at ng d-i.

Mabusisi talaga ang pagsasalin, ngunit ang kinalalabasan nito ay unti-unting pagsulong ng pagsalin sa kabuuan ng Malayang Software.

Titignan kong muli ang launchpad at baka mailipat ko ang mga bagong salin na mga bahagi ng gnome.

<u>update:</u> hindi ako nagkaroon ng sapat na panahon para sa pagsalin. kailangan ma-update ang mga salin na gumamit ng salitang "opsyon" dahil wala nito. dapat gamitin ang "opsiyon".

Nakapagsalin ako ng 15 malabong salin sa d-i at walang naiwan na hindi pa naisalin. Sa kabuuan, may 1505 na mensahe sa d-i na naisalin sa Tagalog/Filipino.

Inaayos ko ang salin ng shadow, pero kailangan kong mabasa uli ang natapos na para maalala ko ang ginamit kong mga salita para sa ilang mga bagay.